Wie een noorderlichtreis naar Tromsø plant, twijfelt vaak tussen een vroege trip in september en een winterse reis in november. Het korte antwoord: in beide maanden kun je het noorderlicht prima zien, maar ze bieden een totaal verschillende ervaring. September combineert aurora's met herfstkleuren en mildere temperaturen, november geeft je lange donkere nachten en de grootste kans op dat klassieke winterse plaatje met sneeuw.
September: de verrassend goede vroegboekmaand
Vanaf ongeveer half september wordt het in Tromsø 's nachts weer echt donker, en daarmee begint het noorderlichtseizoen. Rond de herfst-equinox van 22 september is de zonneactiviteit statistisch zelfs bovengemiddeld gunstig: rond de equinoxen ontstaan vaker geomagnetische stormen, en dat vergroot de kans op fel en actief noorderlicht. Bijkomend voordeel is het weer. In september ligt de temperatuur overdag rond de 5 tot 10 graden, zijn de wegen sneeuwvrij en kun je overdag wandelen tussen goudgele berken. Bovendien weerspiegelt de aurora prachtig in de nog niet bevroren fjorden.
November: lange nachten en wintersfeer
In november is het in Tromsø al rond drie uur 's middags schemerig, en eind november begint de poolnacht. Je hebt dan elke avond twaalf tot achttien uur duisternis, dus veel meer momenten waarop het noorderlicht zichtbaar kan zijn. De temperatuur schommelt rond het vriespunt en de eerste sneeuw ligt er meestal al. Daar staat tegenover dat november in Noord-Noorwegen een relatief bewolkte en natte maand is. Je hebt dus meer donkere uren, maar ook een grotere kans dat wolken het zicht blokkeren. Wie in november gaat, doet er verstandig aan minstens vier nachten te blijven en een chase-tour te boeken die met busjes naar opklaringen rijdt, bijvoorbeeld richting het drogere binnenland bij de Finse grens.
Hoe zit het met de kans per nacht?
Gidsen in Tromsø hanteren als vuistregel dat je bij een verblijf van drie tot vier nachten in het seizoen ongeveer 80 procent kans hebt om het noorderlicht minstens één keer te zien, mits je actief opklaringen opzoekt. Die vuistregel geldt zowel voor september als november; het verschil zit vooral in de omstandigheden waaronder je kijkt.
Praktische verschillen op een rij
In september zijn vluchten en hotels vaak goedkoper dan in het hoogseizoen, is huurauto rijden eenvoudig en kun je de reis combineren met hiken of een walvissafari aan het eind van de maand. In november betaal je meer, maar krijg je er husky-tochten, sneeuwlandschappen en kerstsfeer in de stad voor terug. Fotografen kiezen vaak voor september vanwege de reflecties in het water en de kleurrijke voorgrond; wie het complete winterpakket wil, kiest november of later.
Tot slot
Ga je puur voor de hoogste kans per reisdag met comfortabel weer, kies dan de tweede helft van september. Wil je maximale donkerte, sneeuw en echte poolwinter, dan is november de betere keuze. Het noorderlicht zelf trekt zich van de kalender weinig aan: het danst boven Tromsø van half september tot eind maart, voor iedereen die de wolken te slim af is.
