Andalusië, een hernieuwde kennismaking
met Moors Spanje

Twee keer eerder was ze al in Andalusië. In 2012 ging Marjolijn terug om een paar cultuurrijke steden in deze zuidelijkste regio van Spanje te bezoeken, waaronder Cordoba, Granada en Sevilla. In korte tijd ziet ze waarom ze er weer naartoe wilde. De rijke historie vol Moorse invloeden blijft indrukwekkend, maar ook de moderne architectuur in de Spaanse steden is spraakmakend in de wereld. Te weinig tijd en ogen tekort.

Door: Marjolijn Klik

Begin jaren ’80, en weer begin jaren ’90 was ik al eens in Andalusië. Hoog tijd voor een hernieuwde kennismaking. In een georganiseerde reis, daarbinnen soms ook alleen op stap, bezoek ik in november 2012 Andalusië, gecombineerd met een bezoek aan Marokko. Mijn interesse gaat vooral uit naar de Moorse invloeden in Spanje. De weergoden zijn ons niet goed gezind, de streek heeft te kampen met zware regenval en overstromingen. Regenponcho en paraplu behoren dan ook elke dag tot de standaard uitrusting. In dit verslag vooral culturele hoogtepunten, en helaas geen tips voor zonnige terrasjes.

De route in het Alhambra voert je door openbare ruimtes naar de privévertrekken, de harem en de baden die rondom de Leeuwenhof liggen.

Granada, Alhambra. Onze reis begint op de plek waar de geschiedenis van Moors Spanje eindigt: in het Alhambra, dat ene bouwwerk waarvoor iedereen naar Granada komt. Dit paleis-fort met zijn tuinen en zomerpaleis, de Generalife, overleefde onder meer een aardbeving, een explosie, en een verblijf van de troepen van Napoleon. Na restauratie is het deels weer in oude luister hersteld. De route in het paleis voert door de openbare ruimtes, waar het diplomatieke leven zich afspeelde, via de Mirtehof, mijn favoriet, naar de privévertrekken, de harem en de baden, die liggen rondom de Leeuwenhof. Nam ik 30 jaar geleden de stadsbus, kocht een kaartje en ging naar binnen, nu is reserveren nodig en is de toegang tot het paleisdeel aan strikte tijden gebonden. In 1492 overhandigde Boabdil de sleutels van het Alhambra aan de katholieke koning Ferdinand II van Aragon, het eind van de Moorse overheersing van Spanje en het begin van de uittocht van moslims en joden.

 

 

Dagenlang kopiëren Escher en zijn vrouw hier de Moorse mozaïeken, de basis voor een zoektocht naar de wetten van de regelmatige vlakverdeling.

Escher en het Alhambra. We worden door het Alhambra geleid door een sympathieke, enthousiaste Spaanse gids die uitstekend Nederlands spreekt. Hij wijst ook op de invloed van de kunst van het Alhambra op het werk van Escher. Thuis sla ik de boeken er nog eens op na. Na een vluchtig eerder bezoek gaat Escher opnieuw naar het Alhambra, in 1936, samen met zijn vrouw. Dagenlang kopiëren ze de Moorse mozaïeken, de basis voor een zoektocht naar de wetten van de regelmatige vlakverdeling. Zijn ontdekkingen verwerkt Escher in zijn metamorfose- en kringloopprenten. Een aardig weetje: Escher maakt de reis naar Spanje aan boord van een vrachtschip met passagiersaccommodatie, in ruil voor afdrukken van prenten die hij maakt van zijn reisschetsen. Een BiBspotter avant la lettre!



In Granada vonden ze de tapas uit. De eerste worden hier nog altijd gratis geserveerd bij een glas wijn of bier.

Granada, Albaicín. In Granada vonden ze de tapas uit. De eerste worden hier nog altijd gratis geserveerd bij een glas wijn of bier. Na de lunch in een tapasbar slenter ik door de Albaicín, de doolhof van steile straatjes, steegjes en trappen op de heuvel tegenover het Alhambra. Aanvankelijk zetelde hier het Moorse hof, later werd het verplaatst naar het Alhambra. Regelmatig ligt er dan ook om de hoek een Moorse verrassing, zoals een 11e eeuws badhuis, El Bañuelo (let op: vanaf 2 uur gesloten), en het Monasterio de Santa Isabel la Real, een oud Moors paleis. Tot slot een zoete verrassing, aan de weg door het rivierdal tussen Albaicín en Alhambra ligt het Convento de San Bernardo. Door een luikje verkopen de zusters Carmelitessen hier zoete koekjes.


 

 

 

Een wandeling door de Grote Moskee La Mezquita in Cordoba, door het woud van zuilen onder rood-witte hoefijzerbogen, is een bijzondere belevenis.

Córdoba, La Mezquita. Nu naar het begin van de geschiedenis van Moors Spanje, in Córdoba. In 756 vestigt Abd-el-Rahman I, de valk van al-Andalus, hier aan de grote rivier Quadalquivir, een onafhankelijk Omajjadisch emiraat. Hij bouwt een moskee voor 10.000 gelovigen. Drie van zijn opvolgers breiden de Grote Moskee, de Mezquita, verder uit, Córdoba heeft dan één miljoen inwoners. In 1523 wordt in het hart van de moskee een christelijke kathedraal gebouwd, achteraf betreurd door Karel V: “…wat u hier bouwt is overal te vinden, maar wat u hebt verwoest bestaat nergens anders”. Het is een bijzondere belevenis, de wandeling door het woud van (856!) zuilen onder rood-witte hoefijzerbogen, die de koepels van de moskee dragen.

 

 

 

 

 

 

Het culturele centrum/museum Casa de Sefarad, in de joodse wijk 'La Judería' vertelt de geschiedenis van de Spaanse joden door de eeuwen heen.

Córdoba, Sepharadh. Onder de moslimbezetting leefden de verschillende godsdiensten lange tijd vreedzaam, maar wel gescheiden, naast elkaar. De joodse wijk, La Judería, ligt achter de Mezquita, en ademt nog de middeleeuwse sfeer. Aan één van de smalle witte straatjes, de Calle Judíos, vind je de resten van een synagoge, één van de 26 die Córdoba ooit telde. Iets verder, op de hoek met de Calle Averroes, het Casa de Sefarad. Waar groepen zich verdrongen voor de synagoge, heb ik hier het rijk alleen. Dit culturele centrum/museum vertelt de geschiedenis van de Spaanse joden (Sepharadh is Hebreeuws voor Spanje).Vijf kamers met voorwerpen en teksten houden de herinnering aan het joodse Spanje levend. Er worden ook concerten gehouden en joodse voorwerpen en muziek verkocht. (www.casadesefarad.es)

 

 

 

 

Waar nu op Plaza de la Encarnacion van Sevilla de beroemde Parasol van Jürgen Mayer staat, stond tot 1973 nog een overdekte markthal.

Sevilla, Parasol. Eén dag doet deze grote bruisende stad ernstig te kort, ik moet nog eens een week terug. Nu ik maar één dag heb, richt ik me op de moderne Parasol en aansluitend, direct daarachter, een wandeling door de buurt La Macarena, met zijn vele mooie kerken in mudéjar (moslim) stijl, en versierd met tegeltableaus, de azulejos. Tot 1973 stond aan de Plaza de la Encarnacion een overdekte markthal, daarna werd geen geschikte invulling van de plek gevonden, tot in 2011 de Parasol werd opgeleverd, van de hand van de Duitse architect Jürgen Mayer. Op de begane grond is weer een overdekte markthal met verse groenten, vlees, vis etc., en horeca. Daarboven een plein, met een houten overkapping/dakterras, waarop een 250 meter lange wandelroute. Mijn rondje La Macarena eindigt op de Plaza de los Teceros, waar de befaamde tapasbar El Rinconcillo de luiken nog moet ophalen, maar er zijn hier meer goede bars.

Tot slot toch nog wat Moors erfgoed. Vanaf de Giralda, de minaret die nu toren van de kathedraal is, heb je een schitterend uitzicht over de hele stad. De –flinke!- klim naar boven gaat niet via trappen maar via hellingbanen, die zo aangelegd zijn dat je ze te paard kon bestijgen. In de tuinen van het Alcázar, het Koninklijke paleis, breekt zowaar de zon even door.

 

Aangeplant door de Romeinen en uitgebreid door de Moren, leveren de Andalusische olijfgaarden een kwart van de wereldproductie van olijfolie.

Olijfolie en sherry. Het vloeibare goud, de eretitel voor olijfolie, én voor sherry, de versterkte wijn van Andalusië. Olijfolie en wijn zijn onmisbaar in de Andalusische keuken. Geen goed begin van de dag zonder een ontbijt van geroosterd brood met olijfolie. Onderweg van Granada naar Córdoba rijden we langs olijfboomgaarden, zo ver als het oog reikt. Aangeplant door de Romeinen, uitgebreid door de Moren, leveren deze Andalusische olijfgaarden nu een kwart van de wereldproductie van olijfolie. Een vrolijke laatste stop. Onderweg naar Tarifa, voor de veerboot naar Marokko, passeren we Jerez. We bezoeken de bodega van José Estevez, om het verhaal van de sherry tehoren, en te proeven. Het solerasysteem, het mengen van vaten wijn van oude en nieuwere jaargangen, zorgt voor een constante smaak. Mijn voorkeur gaat uit naar de zilte droge manzanilla. Arriba, abajo, al centro, y pa’dentro. Salud!

 

Andalusië, een hernieuwde kennismaking met Moors Spanje

Door: Marjolijn Klik

Begin jaren ’80, en weer begin jaren ’90 was ik al eens in Andalusië. Hoog tijd voor een hernieuwde kennismaking. In een georganiseerde reis, daarbinnen soms ook alleen op stap, bezoek ik in november 2012 Andalusië, gecombineerd met een bezoek aan Marokko. Mijn interesse gaat vooral uit naar de Moorse invloeden in Spanje. De weergoden zijn ons niet goed gezind, de streek heeft te kampen met zware regenval en overstromingen. Regenponcho en paraplu behoren dan ook elke dag tot de standaard uitrusting. In dit verslag vooral culturele hoogtepunten, en helaas geen tips voor zonnige terrasjes. De route in het Alhambra voert je door openbare ruimtes naar de ...

Lees verder
Een ontdekkingstocht langs de beroemde witte dorpen van Andalusië

Door: Ivonne Calis

Ivonne Calis ging 3 weken naar Andalusië om er de beroemde witte dorpen te bekijken. Ze rijdt ...

Lees verder
Heerlijk zonnige kusten, een bergachtig binnenland en groene streken

Door: Ecktiv Redactie

Spanje: land van heerlijke zon, uitgaan en lekker eten! Waar anders dan aan de Spaanse costa’s ...

Lees verder
Winterzon, een bruisend uitgaansleven en rust en ruimte

Door: Ecktiv Redactie

Spanje is superzonnig en warm. Ook de eilanden die bij Spanje horen zoals Mallorca, Ibiza, ...

Lees verder
Mañana, siësta, streekgerechten en sangria

Door: Ecktiv Redactie

Spanje is een land van lekker en uitgebreid eten. Aan de costa’s eet je volop vis, schelp- en ...

Lees verder
De bruisende appelcider van Navarra

Door: Ecktiv Redactie

Eva's verleiding was...een appel. Wat zou ze gedaan hebben wanneer ze deze verboden vrucht ...

Lees verder
De groene routes van de regio Valencia

Door: Ecktiv Redactie

Het landschap van de Spaanse regio Valencia is even mooi als veelzijdig. Bergtoppen, groene ...

Lees verder
Spaans Navarra nu nog beter bereikbaar

Door: Ecktiv Redactie

Vanaf 6 mei aanstaande vliegt transavia.com weer naar de Franse bestemming Pau vanaf luchthaven ...

Lees verder
Prijsuitreiking Proef Spanje Award 2013

Door: Ecktiv Redactie

Op donderdagavond 28 november zijn in het Carlton Ambassador Hotel in Den Haag voor de vierde ...

Lees verder
Feesten in Valencia: vuurwerk en folklore, processies en tomaten

Door: Marlies Bax

De Spaanse regio Valencia weet wat feesten is. Vuur, vuurwerk, exposities en shows. Alles wordt ...

Lees verder

- Advertentie -